هند و پاکستان بالاتر از ایران

بر اساس گزارش منتشر شده از سوی پایگاه Trade Map ارزش صادرات جهانی فرش دستباف در سال 2019 برابر 828 میلیون دلار برآورد شده که ایران با 73 میلیون دلار پس از هند و پاکستان در رتبه سوم صادرات فرش دستباف قرار گرفته است.

به گزارش روابط عمومی شرکت سهامی فرش ایران، آمار جهانی صادرات فرش دستباف با کد «5701» در سال 2019 میلادی از سوی پایگاه اینترنتی Trade Map منتشر شد. در این آمار میزان صادرات فرش دستباف 828 میلیون دلار اعلام شده که سهم ایران اندکی بیش از 73 میلیون دلار ثبت شده؛ بر این اساس کشورمان پس از هند و پاکستان در رتبه سوم صادرات فرش دستباف جای گرفته است.

برپایه این گزارش سال 2018 ارزش معاملات بازار جهانی فرش دستباف عددی بیش از یک میلیارد و 324 میلیون دلار بود که در سال 2019 با کاهش حدود 40 درصدی به 828 میلیون دلار رسیده. با این حال ایران کاهش به نسبت شدیدتری را تجربه کرده است به صورتی که کشورمان از سهم 238 میلیون دلاری در سال 2018 به عدد 73 میلیون دلار تنزل پیدا کرده و کاهشی 70 درصدی را در مدت فقط یک سال تجربه کرده است. کاهش ارزش صادرات فرش دستباف ایران در بازه زمانی 2018-2019 در حالی اتفاق افتاده که کشور هند رشد دو درصدی را ثبت کرده. پاکستان نیز با رسیدن به رقم صادراتی 80 میلیون دلار رشد نزدیک به 20 درصد را داشته است و در جایگاه دوم صادرات فرش دستباف بالاتر از ایران قرار گرفته است.

فارغ از کاهش بی سابقه صادرات فرش دستباف ایران نکته ویژه گزارش سال 2019 در مقایسه با سال 2018 جایگاه کشور مصر است. بر پایه گزارش سالیانه پایگاه اینترنتی Trade Map مصر سال 2018 با ارزش صادرات 282 میلیون دلار در جایگاه دوم صادرات فرش دستباف جهان و بالاتر از ایران قرار داشت که همین موضوع تعجب برخی کارشناسان را هم به‌دنبال داشت. اما در گزارش 2019 این پایگاه، مصر با کمتر از یک میلیون دلار صادرات در جایگاه سی‌ام قرار گرفته است. این در حالی است که فرح‌ناز رافع رییس مرکز ملی فرش ایران در گفت و گویی با خبرگزاری فارس گفته بود «کشور مصر به فعالیت در حوزه فرش دستباف مشغول است و طی مدت دو سال تبدیل به دومین صادرکننده فرش دستباف در جهان شده است»!

در ادامه این گزارش اشاره شده صادرات فرش دستباف ایران به مقصد 56 کشور صورت گرفته است که دوسوم آن سهم ژاپن و آلمان بوده و سهم 54 کشور دیگر یک‌سوم برآورد شده است.

گفتنی است؛ حسین مدرس خیابانی قائم مقام وزیر صمت در امور بازرگانی چندی پیش فرش دستباف ایران را مزیت صادراتی کشور دانسته و آمار صادرات دو میلیاردی دهه 80 را به عنوان شاهد تاثیرگذاری آن در صادرات غیرنفتی یادآور شده بود.

از سوی دیگر کارشناسان دلایل مختلفی را بر کاهش صادرات فرش کشور بر شمرده‌اند؛ عبدالله بهرامی مدیر عامل اتحادیه سراسری تعاونی‌های تولیدکنندگان فرش دستباف ایران مهم‌ترین این دلایل را تحریم‌های دولت آمریکا، نداشتن استراتژی و برنامه‌ریزی توسعه‌ای، افزایش قیمت تمام شده تولیدات، و از همه مهم‌تر تصمیم یکباره و غیر کارشناسی بانک مرکزی در ایجاد پیمان سپاری ارزی برای این کالای استراتژیک و ملی پس از تحریم آمریکا را برمی‌شمرد و چنین تصمیمی را عامل نپذیرفتن تعهد ارزی پر ریسک از سوی صادرکنندگان می‌داند.

همچنین رسول کوهستانی مدیرکل گمرکات استان اصفهان در گفتگو با خبرگزاری فارس نیز با اشاره به بند «ش» ماده ۱۱۹ قانون امور گمرکی و ماده ۱۲۱ آیین‌نامه اجرایی، برخورد یکسان قانون در خصوص همه کالاهای صادرات برگشتی را موجب بروز اختلافات گمرکی دانسته.

بر اساس تحقیقات انجام شده استفاده از اطلاعات دقیق و مستند در مطالعات بازارِ یک محصول، نیاز به دسترسی منابع آماری و اطلاعاتی قابل اتکا دارد. آگاهی از اینکه یک محصول در بازار هدف خود تا چه میزان استفاده می شود، چه کسانی به آن نیاز دارند و به طور کلی واردات و صادرات آن در بازارهای محلی و جهانی چگونه است، نیاز به منبعی موثق دارد. به این منظور، سازمان تجارت جهانی(WTO)، داده ها و اطلاعات خام تجارت کالاها در بین کشورهای مختلف دنیا را به صورت دقیق و قابل فهم برای کاربران در قالب سایت “Trade map” جمع آوری کرده است، تا در هر زمان و هر کشوری از جهان بتوان به این داده ها به صورت به روز دسترسی داشت. لذا با توجه به عدم اعلام آمارهای رسمی صادرات فرش دستباف در داخل کشور به نظر می‌رسد آمار پایگاه Trade Map در حال حاضر معتبرترین داده برای سنجش بازارهای صادراتی فرش دستباف برای فعالان این حوزه است.

در ادامه ضمن مشاهده تصاویر گزارش صادرات فرش دستباف در سال 2019 می‌توانید فایل‌های مربوط به مقایسه بازار جهانی فرش دستباف در دو سال 2018-2019 را دانلود کنید.