بازدید مدیرعامل بورس کالا از شرکت فرش ایران

در پی درخواست شرکت فرش ایران برای پذیرش رسمی فرش دستباف در بورس کالای ایران و تشکیل کارگروه مشترک کارشناسی، صبح امروز سید جواد جهرمی، مدیرعامل بورس کالای ایران و هیئت همراه ضمن حضور در شرکت فرش ایران و نشست مشترک با دکتر جعفر جمالی، رئیس محترم هیئت سرپرستی موسسه ملل و دکتر مهدی معدن‌چی‌ مدیرعامل این شرکت، پیرامون سازوکارهای فنی استانداردسازی، ابزارسازی مالی، راه‌اندازی گواهی سپرده کالایی و حراج فیزیکی فرش دستباف به گفت‌وگو و تبادل نظر پرداختند.

به گزارش روابط عمومی شرکت فرش ایران، در این نشست تخصصی ضمن مرور سابقه تاریخی و زنجیره ارزش متمرکز شرکت فرش ایران، چارچوب عملیاتی مدل ریاضی و کارشناسی «گره همگن» جهت تبدیل متغیرهای متنوع فرش دستباف به یک ابزار مالی شفاف و قابل معامله ارائه و تشریح شد.

بورس کالا؛ فرصتی برای اکوسیستم‌سازی و احیای ارزش واقعی هنر-صنعت فرش

در این نشست، دکتر سید جواد جهرمی، مدیرعامل بورس کالای ایران، با تأکید بر مسئولیت اجتماعی و اقتصادی بورس کالا در شفاف‌سازی بازارها اظهار کرد:

«اگر بتوانیم از مسیر بورس کالا و ابزارهای مالی به احیا و توسعه هر صنعتی کمک کنیم، از این کار دریغ نخواهیم کرد و این موضوع را بخشی از رسالت خود می‌دانیم. هویت، اصالت و اعتبار فرش ایرانی در جهان شناخته‌شده است؛ اما متأسفانه بافندگان زحمتکش این هنر ارزشمند به دلیل نبود یک ساختار شفاف و نظام‌مند در بازار، سهم متناسبی از ارزش واقعی محصولی که خلق می‌کنند، دریافت نمی‌کنند.»

جهرمی با اشاره به امکان‌پذیری ابزارسازی برای این کالای سنتی افزود:

«با وجود پیچیدگی‌های موجود و تنوع بسیار زیاد فرش‌های دستباف از نظر طرح، بافت، اندازه و ویژگی‌های کیفی، بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد امکان طراحی سازوکارهایی برای راه‌اندازی گواهی سپرده کالایی و همچنین حراج متمرکز فرش در بازار فیزیکی و رینگ صادراتی بورس کالا کاملاً وجود دارد.»

وی با تشبیه روند شکل‌گیری این بازار به سایر تجربه‌های موفق بورس کالا خاطرنشان کرد:

«هر بازاری که به اکوسیستم بورس کالا وارد می‌شود، به سرعت عمق یافته و شفاف می‌شود. مدل ارائه‌شده برای قیمت‌گذاری گواهی سپرده نیز باید منطبق با منطق قیمت‌های نسبی بازار سنتی عمل کند تا بازار متوجه کارایی و عدالت آن شود. در این مسیر کارگزاران علاقه‌مند بازار سرمایه آماده مشارکت هستند و بورس کالا نیز آمادگی دارد طی هفته‌های آینده نخستین مرحله حراج فرش را چه به صورت فیزیکی-حضوری و چه برخط آغاز کند.»

معرفی زنجیره یکپارچه شرکت فرش ایران و ابتکار استانداردسازی با مدل «گره همگن»

در ادامه، دکتر مهدی معدن‌چی‌زاج، مدیرعامل شرکت فرش ایران، با اشاره به سابقه ۱۲۰ ساله فعالیت این مجموعه (از زمان شکل‌گیری شرکت OCM تا ملی شدن در سال ۱۳۱۴) گفت:

«شرکت فرش ایران به عنوان پرچمدار اصالت و کیفیت فرش کشور، زنجیره کاملی از تولید شامل کارخانه فرآوری پشم، حلاجی و ریسندگی، کارگاه‌های متمرکز رنگرزی گیاهی و استاندارد در کرج، واحد متمرکز طراحی نقشه در تهران و ۲۲ شعبه تولیدی و منطقه‌ای در سطح کشور را اداره می‌کند. این مجموعه ظرفیت تولید سالانه ۲۰ هزار مترمربع فرش دستباف را دارد و افتخاراتی از جمله ثبت بزرگ‌ترین فرش‌های جهان در کتاب رکوردهای گینس (نظیر فرش مسجد جامع شیخ زاید ابوظبی و مسجد سلطان قابوس عمان) و بازبافی شاهکارهای دوران صفوی را در کارنامه ثبت کرده است.»

دکتر معدن‌چی با بیان مأموریت شرکت جهت تبدیل فرش به کالای سرمایه‌پذیر و اوراق‌بهادارسازی آن تصریح کرد:

«چالش اساسی در دادوستد فرش، ناهمگن بودن، تفاوت منطقه‌ای و قضاوت کیفی و سنتی روی هر تخته فرش بود. بر همین اساس، تیم کارشناسی شرکت فرش ایران پس از ماه‌ها کار مستمر، مدل «گره همگن» را طراحی کرد. در این الگو، ۱۰ شاخص اساسی شامل اصالت و محل بافت، نوع دستبافته (قالی، گلیم و تابلوفرش)، جنس پرز (پشم، ابریشم و کرک)، جنس چله، ابعاد و قواره، میزان و درصد مصرف ابریشم بر اساس نقشه فنی، نوع رنگرزی (گیاهی یا شیمیایی استاندارد)، کیفیت و سلامت بافت و شاخص بازارپسندی تعریف شده است.»

وی ادامه داد:

«با مبنا قراردادن یک استاندارد مشخص (مانند قالی کاشان به عنوان شاخص پایه) و ضرب ضرایب کیفی در تعداد گره‌های واقعی فرش، متراژ و رجشمار به “تعداد گره همگن” تبدیل می‌شود؛ بدین‌ترتیب یک واحد مشخص از گواهی سپرده، ارزش اقتصادی یکسان و شفافی در کل بازار خواهد داشت و مسیر راه‌اندازی صندوق تضمین تخصصی فرش و گواهی سپرده کالایی را هموار می‌کند.»

مدیرعامل شرکت فرش ایران همچنین از آمادگی زیرساخت‌های انباری شرکت خبر داد و گفت:

«انبار بزرگ و تجهیزشده شرکت فرش ایران در کرج به عنوان انبار پایلوت مورد بازدید و تأیید فنی کارشناسان بورس کالا قرار گرفته و در ادامه نیز انبارهای ما در قطب‌های مهم قالی‌بافی کشور نظیر اصفهان، کاشان، تبریز و کرمان به عنوان انبارهای استاندارد بورس کالا پذیرش خواهند شد. این مراکز علاوه بر نگهداری استاندارد، امکان رویت حضوری، خدمات نمایشگاهی و همچنین بازدید دیجیتال با بهره‌گیری از فناوری واقعیت افزوده (AR) را برای خریداران و سرمایه‌گذاران فراهم می‌کنند.»

وی اجرای بیمه قالی‌بافان زیر ۵۰ سال از طریق عاملیت صندوق بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر، استانداردسازی صدور شناسنامه بین‌المللی کالا و به‌کارگیری نخبگان دانشگاهی رشته فرش را از دیگر ارکان ساماندهی زنجیره در این شرکت دانست.

تأمین مالی ساختاریافته، تحول در رینگ صادراتی و اشتغال ۱۰۰ هزار نفری

در بخش پایانی نشست، دکتر جعفر جمالی، رئیس محترم هیئت سرپرستی موسسه ملل، با اشاره به پیشینه مستندسازی و ممیزی سیستماتیک شرکت فرش ایران از نزدیک به یک قرن پیش تا کنون، بر لزوم تحول ساختاری تأکید کرد و گفت:

«مشکل تاریخی هنر-صنعت فرش، تکیه بر سازوکارهای سنتی در تأمین مالی و بازاریابی بوده است؛ امروز دیگر نمی‌توان بدون روش‌های مدرن و ساختاریافته به رقابت جهانی ادامه داد. رویکرد سهامدار عمده، حمایت تمام‌عیار از اوراق‌بهادارسازی، صدور شناسنامه رسمی و تأمین تضمین‌های مالی مورد نیاز برای ابزارهای جدید بورس کالا است.»

دکتر جمالی با تأکید بر افق‌های بازارسازی بین‌المللی خاطرنشان کرد:

«تقاضای بسیار بالایی از سوی کشورهای منطقه و خریداران بین‌المللی برای ارتباط مستقیم با شرکت فرش ایران وجود دارد. با ورود فرش به رینگ صادراتی بورس کالا، زنجیره صادراتی از دلالی‌های واسطه‌ای خارج شده و به تجارتی شناسنامه‌دار و مطمئن تبدیل می‌شود.»

وی در پایان با اشاره به ابعاد اشتغال‌زایی و اقتصاد مقاومتی این طرح افزود:

«صنعت فرش دستباف با هدایت علمی و ساماندهی بازار سرمایه، این توانمندی را دارد که برای حداقل ۱۰۰ هزار نفر در سطح کشور اشتغال پایدار و عزتمندانه ایجاد کرده و ارزآوری غیرنفتی همسنگ با منابع استراتژیک ملی به ارمغان آورد. پیوند شرکت فرش ایران و بورس کالای ایران گامی بنیادین است تا منافع واقعی هنر قالی‌بافی به دست‌های پرتلاش بافندگان ایرانی برسد و ارزش حقیقی این میراث ملی بازتولید شود.»

در پایان این نشست، بازدیدی جامع از بخش‌های گوناگون شرکت انجام شد.